Σύγκρουση καθήκοντος και συμφέροντος


Η Κυβέρνηση, για να ισορροπήσει μεταξύ των αναγκών ή των απαιτήσεων από τη μία και της χωρίς αναταράξεις πορείας της Οικονομίας προς την έξοδο από τις μνημονιακές συνθήκες από την άλλη, αντιμετωπίζει πρόσθετες δυσκολίες.

Πρόκειται για τις αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων, να δικαιώσουν τις προσφυγές των δικαστικών και των ενστόλων. Η υλοποίηση των αποφάσεων αυτών θα επιβαρύνει το Δημόσιο με περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ και το ερώτημα είναι  πού θα εξευρεθούν, αφού χρήματα δεν υπάρχουν. Οι χαμηλού εισοδήματος βετεράνοι της εργασίας βλέπουν ότι αυτοί πάλι, για πολλοστή φορά, θα  «πληρώσουν το μάρμαρο» για τους δικαστικούς και τους ένστολους και  οι πρόσφατες περικοπές στις επικουρικές τους συντάξεις προκαλούν την εύλογη πικρία τους.

Η οικονομική κρίση είναι σε εξέλιξη και το χρέος δυσβάσταχτο, οι δικαστικοί όμως έκριναν ότι οι μισθοί τους δεν πρέπει να θιγούν και στην ευνοϊκή απόφαση περιέλαβαν και τους ένστολους. Έτσι δεν είναι οι  μόνοι ευνοημένοι. Η αίσθηση του πολίτη ότι η Πολιτεία είναι δίκαιη αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης.  Σ’ αυτό το κλίμα δεν συμβάλλει η απόφαση των δικαστικών, οι οποίοι οπωσδήποτε γνωρίζουν ότι  η οικονομική κατάσταση στη χώρα είναι συγκεκριμένη και όποιος δεν συμβάλλει, κατά το μέτρο των εισοδημάτων του, στο ξεπέρασμα της κρίσης, είναι ως ο έξυπνος που ζει σε βάρος των άλλων. Είναι ο «λουφαδόρος», όπως λέγεται στον Στρατό ο φαντάρος που αποφεύγει τη «φασίνα», αφήνοντας την στους υπόλοιπους που θεωρεί λιγότερο έξυπνους από αυτόν, στους οποίους  περιλαμβάνει και τους έντιμους, που δεν θέλουν να αδικούν τους συστρατιώτες τους.

Είναι μεγάλο θέμα ο πολίτης να κατέχει μια θέση στην εξουσία και να μην την χρησιμοποιεί υπέρ του και σε βάρος του συνόλου των πολιτών. Είναι πολύ σημαντικό σε μια δημοκρατική Πολιτεία στη σύγκρουση καθήκοντος και συμφέροντος ο δικαστής να έχει το σθένος να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να προτιμήσει αυτό που του υπαγορεύει η συνείδησή του και  που μπορεί, με βάση το Νόμο, να τον αδικεί, παρά να κρίνει κατά το συμφέρον του. Σε περιπτώσεις κρίσης στην κοινωνία το σκάνδαλο στο λαό θάπρεπε για τον δικαστή να ζυγίζει περισσότερο από  τη μισθολογική απώλεια.

Το θέμα της σχετικότητας της δικαστικής κρίσης και του επηρεασμού, που ενδέχεται αυτή να υποστεί, αντιμετωπίστηκε και στην Αρχαία Αθήνα. Ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» του γράφει ότι ο Νομοθέτης ψηφίζει  Νόμο, με τον οποίο ρυθμίζει γενικά μια κατάσταση, ενώ ο δικαστής μπορεί να έχει «ίδιο συμφέρον από την έκβαση της δίκης και η κρίση του να μην είναι αντικειμενική, αλλά να επηρεάζεται από τα υποκειμενικά του αισθήματα». Η δικαιοσύνη με ελευθερία είναι βασικό στοιχείο του Πολιτισμού μας. Για να υπάρχει δεν αρκεί το ήθος και η ικανότητα των δικαστών. Απαιτείται και η επικράτηση του καθήκοντος επί του συμφέροντος τους.-

Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος

Τα σχόλια έχουν κλείσει.