H Ελλάδα απόκτησε ηγεμονία και ηγεμόνα;


Ο εντυπωσιακός πρωτοσέλιδος τίτλος της «Αυγής», ιδεολογικού οργάνου του ΣΥΡΙΖΑ, την περασμένη Κυριακή, προκαλεί ανατριχίλα σε κάθε δημοκρατικό πολίτη. Με τεράστια γράμματα, που καλύπτουν μεγάλο μέρος της πρώτης σελίδας γράφει: «Ηγεμονία ΣΥΡΙΖΑ».

Ο υπέρτιτλος για «ακτινογραφία της ψήφου» και ο υπότιλος, ότι η ηγεμονία είναι σε νέους, γυναίκες, λαϊκά στρώματα, παραγωγικές ηλικίες και μισθωτούς δεν αμβλύνει το μήνυμα που εκπέμπει ο κύριος τίτλος. Ένας δημοκρατικός πολίτης θα προτιμούσε αντί της ηγεμονίας σε ομάδες του λαού, όρους που να ανταποκρίνονται σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Τέτοιοι είναι όροι όπως πλειονοψηφία, προτίμηση, επιλογή.

Ηγεμονία, κατά το λεξικό των Τεγόπουλου –Φυτράκη, είναι η χώρα που κυβερνιέται από ηγεμόνα. Ηγεμόνας, κατά το ίδιο λεξικό, είναι ο ανώτατος άρχοντας μιας χώρας και συνήθως αποδίδεται σε αυτοκράτορες, βασιλείς και πρίγκιπες, που δεν διακρίνονται για τα δημοκρατικά τους ήθη. Ο ηγεμόνας είναι και μονάρχης. Ο  Πάπας ας πούμε είναι ο ηγεμόνας του κράτους του Βατικανού, ως  «διάδοχος» του «ηγεμόνα» των Αποστόλων Πέτρου.

Ο συνειρμός από τον πρωτοσέλιδο τίτλο της «Αυγής» πηγαίνει στον «Ηγεμόνα» του Μακιαβέλι. Τον έγραψε το 1513, πριν 502 χρόνια, όμως παραμένει επίκαιρος. Το αξιοσημείωτο είναι πως ο Μακιαβέλι έχει εμπνεύσει την Αριστερά. Ο Αντόνιο Γκράμσι (1891-1937), ιδρυτής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ιταλίας, μελέτησε την άποψη του σύγχρονου ηγεμόνα, κάνοντας τον «Ηγεμόνα» του Μακιαβέλι ένα είδος μοντέρνου συμβόλου των ιστορικών λειτουργιών ενός σύγχρονου αριστερού επαναστατικού κόμματος.

Ο Γκράμσι έγραψε βιβλίο για τον Μακιαβέλι, το οποίο έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ηριδανός. Κατά την άποψη του ο σύγχρονος ηγεμόνας δεν είναι πρόσωπο, αλλά ένα σύνθετο στοιχείο της κοινωνίας, που στην ιστορική εξέλιξη είναι το αριστερό Κόμμα. Και το συγκεκριμένο Κόμμα, ως σύγχρονος ηγεμόνας, καθώς αναπτύσσεται, «ανατρέπει όλο το σύστημα των πνευματικών και ηθικών σχέσεων, αφού η ανάπτυξή του σημαίνει ακριβώς ότι κάθε πράξη θεωρείται ωφέλιμη ή βλαβερή, σαν ενάρετη ή κακή, μόνο στο βαθμό που έχει σε σημείο αναφοράς τον ίδιο τον σύγχρονο ηγεμόνα – Κόμμα».

Τα όσα γράφει ο Γκράμσι ταιριάζουν με την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ, που ακριβώς θέλει να ηγεμονεύσει του λαού, για να τον οδηγήσει στις αξίες, στις οποίες το Κόμμα πιστεύει. Μια διαφορά υπάρχει. Ο Γκράμσι μίλησε για συλλογική προσπάθεια της Αριστεράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ έδειξε στην προεκλογική εκστρατεία, με τις αφίσες του, στις οποίες κυριαρχούσε  ο κ. Τσίπρας, ότι έχει καταστεί ένα αρχηγικό Κόμμα, μακριά από την έως τώρα αντίληψη της Αριστεράς. Και κάτι ακόμη. Δεν ξέρω αν ο κ. Τσίπρας έχει διαβάσει τον «Ηγεμόνα». Πάντως εφάρμοσε άριστα πολλές απόψεις του Μακιαβέλι, μεταξύ των οποίων και την ακόλουθη: «Τους (εσωκομματικούς) αντιπάλους σου ή πρέπει να τους παίρνεις με το μέρος σου, ή να τους εκμηδενίζεις».-

Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος

Τα σχόλια έχουν κλείσει.